Τα υγιή όρια δεν συνδέονται απαραίτητα με αυστηρότητα και σίγουρα όχι με τιμωρία. Είναι οι κανόνες που τίθενται για την προστασία, ασφάλεια και υγεία των παιδιών. Έτσι, ένα παιδί μαθαίνει τι είναι ασφαλές και αποδεκτό για το ίδιο και τους άλλους.
Ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να θέσουμε όρια στη συμπεριφορά των παιδιών μας θεμελιώνεται στην απάντησή μας για καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις:
Τι μπορεί να κατανοήσει το παιδί μου λεκτικά;
Τι μπορεί να θυμάται και για πόσο;
Για να τεθούν σωστά τα όρια σε ένα παιδί με αναπηρία είναι απαραίτητο να μιλάμε απλά και κατανοητά σ’ αυτό, ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξής του. Είναι σημαντικό να έχουμε προαποφασίσει για τις συνέπειες (όχι τιμωρίες) και να μπορούμε να τις υποστηρίξουμε και να τις τηρήσουμε. Βεβαιωνόμαστε ότι συνδέονται με τη συμπεριφορά του παιδιού και του δίνουν ευκαιρίες για συμμόρφωση. Αλλάζουμε τις αρνητικές φράσεις σε θετικές. Για παράδειγμα αντί να πούμε “Αν αργήσεις να ντυθείς δε θα πάμε βόλτα” λέμε “Ας ντυθούμε πρώτα και μετά θα πάμε βόλτα.” ![]()
Είναι πολύ σημαντικό, εφόσον το επιτρέπει ο βαθμός ανάπτυξης του παιδιού, να συνδιαμορφώσουμε τα όρια και τις συνέπειες. Χρειάζεται να σκεφτόμαστε και την οπτική του παιδιού κάθε φορά που θέτουμε ένα όριο. Επίσης, φροντίζουμε να το ενισχύουμε θετικά (λεκτικά, όχι με ανταμοιβές). ![]()
Επιβάλλεται να είμαστε ψύχραιμοι κατά τη διάρκεια της κρίσης ενός παιδιού. Δεν το απειλούμε, ούτε του φωνάζουμε, καθώς θα πετύχουμε τα αντίθετα αποτελέσματα. Ακόμη και αν υπάρχουν ουρλιαχτά, βρισιές και επιθετικότητα από το παιδί δεν πρέπει να κυριευθούμε από θυμό.![]()
ΥΓ 1: Πόσο εύκολο είναι όμως για τους γονείς να προσπαθούν να μεταδώσουν τα όρια όταν είναι τόσο συναισθηματικά εμπλεκόμενοι στο οικογενειακό σύστημα; Καθόλου εύκολο, γι’ αυτό και η οριοθέτηση δεν επιτυγχάνεται από τη μία μέρα στην άλλη. Η συνέπεια είναι το κλειδί της επιτυχίας! Τα όρια πρέπει να επαναλαμβάνονται αποφασιστικά και ήρεμα για να λειτουργήσουν και να επιφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. ![]()
ΥΓ 2: Τα όρια δεν σκοπεύουν στην κυριαρχία, αλλά στην υπόδειξη. Δεν ισχύουν για πάντα. Η κάθε ηλικία του παιδιού ανταποκρίνεται σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης, οπότε τα όρια πρέπει να αντιστοιχούν στην εκάστοτε αναπτυξιακή βαθμίδα του παιδιού. ![]()