Η ύπαρξη ενός ατόμου με αναπηρία μέσα στην οικογένεια επηρεάζει σημαντικά όλα τα μέλη της, με έναν αρκετά κοινό τρόπο, αλλά και με σημαντικές διαφορές από άτομο σε άτομο.

Όσον αφορά στα αδέρφια των ατόμων με αναπηρία, η επίδραση στη ζωή τους εξαρτάται από την ηλικία και την ιδιοσυγκρασία τους, όπως φυσικά και από το ρόλο των γονέων στη διαχείριση της κατάστασης. Τα μικρότερα παιδιά συχνά είναι μπερδεμένα σχετικά με την αναπηρία και το τι πρέπει να κάνουν τα ίδια. Πολλές φορές νιώθουν ντροπή και θυμό για την ιδιαιτερότητα που βιώνει η οικογένειά τους. Μπορεί να ζηλεύουν και να αισθάνονται παραμελημένα, αλλά εξίσου πιθανό είναι να γίνουν ένθερμοι υποστηρικτές του αδερφού ή της αδερφής τους και να συμμετέχουν ουσιαστικά στη φροντίδα του/της. Καθώς τα παιδιά ωριμάζουν, προσαρμόζονται καλύτερα, αλλά μπορεί να ανησυχούν περισσότερο για το μέλλον του αδελφού ή της αδελφής τους και την επιβάρυνση που βιώνουν οι γονείς – φροντιστές στη σωματική και ψυχική τους υγεία.

Όταν δεν υπάρχουν γονείς ή αυτοί αδυνατούν να αναλάβουν τη φροντίδα του παιδιού με αναπηρία, τα ενήλικα αδέρφια παίζουν το ρόλο του γονέα, με τις ανάλογες επιπτώσεις στην προσωπική, επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή.

Ένας ακόμα προβληματισμός που αντιμετωπίζουν συχνά αφορά στη δημιουργία δικής τους οικογένειας και στην πιθανότητα κληρονομικότητας στα παιδιά τους. Η πλειονότητα των ενήλικων αδερφών βιώνουν δυσκολίες που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με την αναπηρία. Συνήθως αντιμετωπίζουν συναισθηματικές και αγχώδεις διαταραχές και ένα διάχυτο αίσθημα ανικανοποίητου και ανησυχίας. Πολλές από τις θεμελιώδεις επιλογές της ζωής τους επηρεάζονται συνειδητά και μη από τις ανάγκες του/της αδερφού/-ής τους, όπως, ο τόπος διαμονής τους, οι σύντροφοί τους (συνήθως εξοικειωμένοι με τον κόσμο της αναπηρίας), ή το επάγγελμά τους (συχνά στον χώρο της υγείας και της πρόνοιας).

Από την άλλη, παρά τις όποιες ατομικές διαφορές, τα αδέρφια ατόμων με αναπηρία χαρακτηρίζονται σε γενικές γραμμές από ωριμότητα, υπομονή, υπευθυνότητα, αλτρουισμό, ανεκτικότητα, δυναμισμό και ανεξαρτησία και με κατάλληλη υποστήριξη από το περιβάλλον τους και από τους ειδικούς, καταφέρνουν να διαχειριστούν τις δυσκολίες τους και να επιτύχουν στους σημαντικούς τομείς της ζωής τους.

Ιωάννα Διαμαντοπούλου
Εξ. Συνεργάτης του ΚΔΑΠ ΜεΑ ΕΝΤΑΞΗ
Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία
Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων
Δαγκλή 1-3, Ξάνθη
2541070870